De harde cijfers

Introductie

Als het gaat om dieren die we houden voor voeding, wat is genoeg? Hoe ziet u dat? Hoeveel dieren zou te veel zijn? Of heeft u er, net als ikzelf tot een paar jaar geleden, eigenlijk nooit bij stilgestaan hoeveel dieren er daadwerkelijk jaarlijks, maandelijks, dagelijks en per seconde geslacht worden voor menselijke consumptie? En als we er vanuit een christelijk perspectief naar kijken? Hoe verhoud dit zich tot ons geloof? Wat moeten we hier van vinden als christenen?

Heeft u al een nummer wat acceptabel of realistisch lijkt?

Oké, laten we dan even kijken naar de data!

De cijfers

Jaarlijks worden minimaal 72 miljard¹, tot volgens andere bronnen misschien wel meer dan 80 miljard², landdieren geslacht voor menselijke consumptie. Dat zijn er 200 – 220 miljoen per dag. En zoals we in de grafiek hieronder kunnen zien gaat dit cijfer nog steeds snel omhoog.

Maar wat betekent dit eigenlijk? Wat is het probleem? We voeden ons er toch mee?

Om een voorbeeld te geven: om ruimte te maken voor al deze dieren is er erg veel gebeurd. 83% van alle wilde dieren zijn inmiddels verdwenen. En van de overgebleven zoogdieren op het land (wereldwijd) zijn nog maar 4% wilde dieren, 36% zijn mensen en de andere 60% is vee dat wordt geëxploiteerd door ons als mensheid.³

Of, wat kippen betreft, vind ik dit citaat van dierenhistoricus Dirk-Jan Verdonk treffend:

“De vleeskip is meest talrijke vogel op aarde. En het gewicht van alle vleeskippen op aarde weegt meer dan van andere vogels bij elkaar opgeteld. Dus die vleeskip heeft de samenstelling van het leven radicaal veranderd. Het is de meest talrijke vogel op aarde maar vrijwel niemand ziet dat dier ooit levend.” Dirk-Jan Verdonk⁴

Van Kolibrie tot Struisvogel, Huismus tot Zeearend, Kwartel tot Kalkoen, alles bij elkaar opgeteld weegt niet zoveel als de vleeskippen die wij als mensen houden. En dat terwijl bijvoorbeeld een Nederlandse “Beter Leven” kip (1 ster) maar 8 weken leeft⁵.

Maar als u goed opgelet heeft zag u dat we het tot nu toe alleen over landdieren gehad hebben. Er is echter nog een plaats waar we een groot deel van ons dierlijke voedsel vandaan halen: het water.

Het is lastig om hier exacte cijfers te geven. Het zijn er zo veel dat dit niet precies in aantallen bijgehouden wordt, maar in gewicht, namelijk 177.8 miljoen ton⁶. Een studie uit 2023 heeft berekend dat er in de periode van 1990 – 2019 alleen al 9x zo veel gevist is, en dat het in 2019 om ongeveer 124 miljard vissen⁷ (alleen vissen, andere dieren niet meegerekend) zou gaan.

Even grof bij elkaar opgeteld komen we dan uit rond de 200 miljard dieren per jaar. Laat ik dat even als een cijfer uittypen: 200.000.000.000, een 2 met elf nullen. En dan hebben we nog lang niet alle dieren meegeteld.

Per dag

Helaas zijn dit cijfers die zo groot zijn dat we ze nauwelijks kunnen bevatten. Laten we dus even naar de cijfers per dag kijken om te zien of het dan iets overzichtelijker is.

Elke dag.

In Nederland

Maar de wereld is natuurlijk groot. We wonen in Nederland, hoe gaat het er hier aan toe?

In Nederland slachten we zo’n 650 miljoen (land)dieren per jaar⁹. Dat is ongeveer 1.8 miljoen dieren per dag, of 36 dieren per persoon per jaar, of 75 duizend dieren per uur, 1250 per minuut, 21 per seconde. Nogmaals zitten de vissen en andere zoet- en zoutwater dieren hier niet bij.

In Nederland alleen. Dit houd in dat Nederland de meeste landbouwdieren per vierkante meter ter wereld heeft.¹⁰

Wat vinden we hiervan?

Ja, ik denk dat we hier, als christenen wat van mogen en waarschijnlijk moeten vinden. We geloven in een God die de dieren geschapen heeft, en gezegd heeft dat het goed was¹¹, maar het is toch moeilijk voor te stellen dat dit het goede is dat Hij daar voor ogen had?

Om nog maar niet te spreken over de condities waarin het absolute merendeel van deze dieren hun (veel te) korte leven doorbrengen, de mutilaties, de “kunstmatige” inseminatie, de ruimte, de gevolgen van de genetische selectie voor de dieren, het feit dat de dieren geen tot nauwelijks natuurlijk gedrag kunnen vertonen, het feit dat ze weinig of meestal helemaal niet buiten komen, de (levende!) versnippering van mannetjes kuikens, de transporten en de slacht.
Of het feit dat ondanks deze cijfers, die zo ontzagwekkend zijn dat ze onoverzichtelijk worden, elk van deze dieren een individu is, met eigen eigenschappen, net als elke kat en elke hond anders zijn dan andere katten of honden.
Of de gevolgen ervan voor het milieu, het probleem van de wereldwijde voedselvoorziening, de hoeveelheid schoon water, het landgebruik, de vervuiling, de werkomstandigheden voor mensen in de slachthuizen, het leegvissen van de zeeën en oceanen, etc, etc, etc… Allemaal onderwerpen waar ik het hier nog wel eens over hoop te hebben.

Tot slot

Nee, dit is geen leuke post. En nee, het zal over het algemeen niet de toon van de teksten op deze site zijn. Maar om een probleem vanuit een Bijbels perspectief te bespreken is het van belang dat we weten wat dat probleem nou eigenlijk is.

En dan nog een Bijbels nadenkertje om mee af te sluiten, heeft u wel eens gezien dat één van de redenen dat God besluit de stad Ninevé niet te vernietigen in het boek Jona de dieren daarin is?¹² Wat betekent dit voor de waarde die God aan dieren hecht, toen en nu?

Als u het volgehouden heeft door al deze cijfers door, hartelijk bedankt voor het lezen en hopelijk blijft u volgen als we in de komende teksten gaan kijken naar wat de Bijbel nu eigenlijk zegt over dit onderwerp, we verder zullen kijken naar het probleem, we onze houding als christenen bespreken, en hopelijk nog vele interessante thema’s zullen bespreken.

Bronnen:

1. FAOSTAT ↩︎
2. Max Roser (2023) – “How many animals get slaughtered every day?” Published online at OurWorldInData.org. Retrieved from: ‘https://ourworldindata.org/how-many-animals-get-slaughtered-every-day‘ [Online Resource] ↩︎
3. The biomass distribution on Earth | PNAS ↩︎
4. #49 De ontplofte kip. Dirk-Jan Verdonk over de opkomst van de vleeskip – Studio Plantaardig ↩︎
5. Vleeskuikens – Beter Leven keurmerk (dierenbescherming.nl) ↩︎
6. How many animals get slaughtered every day? – Our World in Data ↩︎
7. Estimating global numbers of farmed fishes killed for food annually from 1990 to 2019 | Animal Welfare | Cambridge Core ↩︎
8. https://ourworldindata.org/explorers/global-food?tab=chart&facet=none&country=~OWID_WRL&Food=Meat%2C+Total&Metric=Production&Per+Capita=false ↩︎
9. StatLine – Vleesproductie; aantal slachtingen en geslacht gewicht per diersoort (cbs.nl) ↩︎
10. Heeft Nederland de meeste landbouwdieren ter wereld, zoals Jesse Klaver beweert? Dit is hoe het zit – EenVandaag (avrotros.nl) ↩︎
11. Genesis 1:21 en Genesis 1:25 ↩︎
12. Jona 4:11 ↩︎

• De wereld is bos
• Kerst, morele verbeelding en ruimte maken
• Flowers for Algernon – Wat we vergeten als we alleen naar Charlie kijken
• De zeven N’en van christelijke vleeseters – Nomos
• Sint Hubertus — de heilige die de jacht afzwoer